DZIAŁANOŚĆ DYDAKTYCZNA PRACOWNIKÓW EUROPEJSKIEGO CENTRUM KOMUNIKACJI I KULTURY (ECCC)

Dr Hab. Zbigniew Kubacki SJ

Wykład: Semestr zimowy 2006/2007: "Łaska Boża i cnoty teologalne"

Obok traktatów o Bogu i o Chrystusie traktat o Łasce należy do centralnych w dogmatyce chrześcijańskiej. W klasycznej teologii laska dzielna jest na: łaskę niestworzoną, jaką jest sam Bóg, który udziela się ludziom, i łaskę stworzoną, jaką jest dar nadprzyrodzony, różniący się od Boga, a przez Boga nam dany. Zasadniczą natomiast kwestią, jaka przewija się przez całą historię rozwoju tej doktryny, jest relacja między działaniem Bożym a wolnością człowieka. W różnorodnych pytaniach dotyczących rozumienia łaski chodzi w zasadzie o ludzką wolność. W swojej istocie nauka o łasce jest chrześcijańską nauką o wolności człowieka, której człowiek sam sobie nie może zapewnić, lecz która jest mu obiecana i dawana przez Boga samego. Podczas wykładu poruszone zostaną następujące kwestie: Rzeczywistość łaski w Biblii. Pelagiusz i Augustyn (synod w Kartaginie). Semipelagianizm (synod w Orange). Łaska według św. Tomasza z Akwinu. Usprawiedliwienie według Marcina Lutra. Szósta sesja Soboru Trydenckiego o usprawiedliwieniu. Wspólna deklaracja w sprawie nauki o usprawiedliwieniu. Hipoteza “czystej natury” i reakcja Henri de Lubaca. Łaska według Karla Rahnera. Antropologia teologiczna w ujęciu Karla Bartha. Rzeczywistość łaski w teologii wschodniej. Łaska jako wolność. Cnoty teologalne wiary, nadziei i miłości według wybranych autorów.

Bibliografia:
Greshake G., Wprowadzenie do nauki o łasce, Kraków 2001; Lubac de H., O naturze i łasce, Kraków 1986; Napiórkowski C, Usprawiedliwienie grzesznika, Kraków 1998; Oko D., Łaska i wolność, Kraków 1997; Pieper J., O miłości, nadziei i wierze, Poznań 2000; Rahner K., Podstawowy wykład wiary, Warszawa 1987; Sesboüé B. i inni, Człowiek I jego zbawienie, Kraków, 2001, 233-354.

Wykład: Semestr zimowy 2006/2007: "Wprowazenie do teologii"

Teologia chrześcijańska, wbrew potocznym opinią, nie jest nudnym zafiksowanym dogmatyzmem pozbawionym krytycznego zmysłu i dynamizmu, lecz jest nauką o burzliwej i niezmiernie interesującej historii oraz problematyce, gdyż jest wiarą nieustannie szukującą swego zrozumienia (fides quaerens intellectum). Dla wielu stała się ona fascynującą przygodą intelektualną i duchową całego ich życia. W proponowanym tu „Wprowadzeniu do teologii”, po wykładzie odpowiadającym na pytanie: czym jest teologia?, w pierwszej jego części skupimy się na przykładzie kilku teologów reprezentujących różne okresy rozwoju doktryny chrześcijańskiej: od Ojców Kościoła poczynając, przez św. Tomasza, neoscholastykę i jej XX-wiecznych krytyków, a na II Soborze Watykańskim, jako na punkcie zwrotnym, skończywszy. W drugiej części wykładu skupimy się na omówieniu kilku kluczowych pojęć i zagadnień teologii chrześcijańskiej: Objawienie Boże i miejsca Objawienia: Pismo Święte i Tradycja Kościoła; wiara oraz relacja wiary i rozumu; czym jest natchnienie oraz zagadnienie interpretacji Biblii w Kościele; definicja dogmatu oraz jego rozwój i interpretacja. Zakończymy przywołaniem kilku zagadnień ze współczesnej teologii: teologia wyzwolenia, teologia feministyczna, teologia śmierci Boga i teologia religii.

Bibliografia:
Majewski J., Wprowadzenie do teologii dogmatycznej, w: Dogmatyka, t. 1, Warszawa 2005, 15-236; Sesboüé B., Theobald Ch., Słowo zbawienia, Kraków 2003. Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Interpretacja dogmatów, w: Od wiary do teologii. Dokumenty Międzynarodowej Komisji Teologicznej 1969-1996, Kraków 2000, 273-302; Interpretacja Biblii w Kościele, Dokument Papieskiej Komisji Biblijnej z komentarzem biblistów polskich. Przekład i redakcja ks. Ryszard Rubinkiewicza, Warszawa 1999.

Wykład: Semestr letni 2006/2007 "Chrześcijańska teologia religii i dialog międzyreligijny"

Pod koniec dokumentu Międzynarodowej Komisji Teologicznej pt. Chrześcijaństwo i religie (1996) czytamy: „W obliczu zmienionej świadomości współczesnego człowieka i w obliczu sytuacji wiernych jest jasne, że dyskusja z roszczeniem innych religii do prawdy nie może być marginalnym lub cząstkowym zadaniem teologii. Nacechowana szacunkiem polemika z tego rodzaju roszczeniami powinna być obecna w centrum codziennej pracy teologa, stanowiąc jej integralną część”. Od czasu II Soboru Watykańskiego, teologia katolicka nie pyta się o to, czy wyznawcy innych religii mają możliwość zbawianie poza Kościołem, ale o to czy i w jaki sposób różne tradycje religijne dzisiejszego świata mogą mieć pozytywne znaczenie w Bożym planie zbawienia względem ludzkości. Podczas wykładu poruszone zostaną następujące kwestie: modele teologiczne chrześcijańskiego podejścia do religii niechrześcijańskich. Jak dziś interpretować aksjomat: "Poza Kościołem nie ma zbawienia"?; Przedstawiciele dominującego modelu inkluzywistycznego: teologowie i dokumenty Magisterium Kościoła. Jedyność Chrystusa w ujęciu przedstawicieli modelu pluralistycznego. Przypadek Jacquesa Dupuis. Analiza Deklaracji Dominus Iesus (2000). Problem podwójnej przynależności religijnej: Henri Le Saux - Swami Abhishiktanada i Michel Amaladoss. Jan Paweł II i dialog międzyreligijny. Misja wobec Żydów – wyjątek czy paradygmat? Co niechrześcijanie mówią o naszej interpretacji ich religii?

Bibliografia:
Jan Paweł II, Encyklika Redemtoris missio (1990); Papieska Rada ds. Dialogu Międzyreligijnego oraz Kongregacja Ewangelizacji Narodów, Dialog i przepowiadanie, (1991), Nurt SVD, Rocznik XXVII, nr 3 (62), 1993; Kongregacja Nauki Wiary, Deklaracja Dominus Iesus o jedyności i powszechności zbawczej Jezusa Chrystusa i Kościoła (2000); Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Chrześcijaństwo i Religie (1996), w: Od wiary do teologii. Dokumenty Międzynarodowej Komisji Teologicznej 1969-1996, Kraków 2000, s. 393-430; Sherwin B.L., Kasimow H., Jan Paweł II i dialog międzyreligijny, Kraków 2001; Dupuis J., Chrześcijaństwo i religie. Od konfrontacji do dialogu, Kraków 2003 ; Geffré C., Jedyność chrześcijaństwa a pluralizm religijny, „Znak” 8/1996, 14-27; Kościół po Dominus Iesus, „Znak” 5/2001; Kubacki Z., Jedyność Jezusa Chrystusa, Warszawa 2005.

Wykład: Semestr letni 2006/2007 "O Bogu w Trójcy jedynym"

Wyznanie wiary w Boga w Trójcy jedynego stanowi o specyfice wiary chrześcijańskiej oraz jej koncepcji Boga różniącej ją od innych religii, również monoteistycznych. Wiara w Boga Trójjedynego to nie teologiczna zagadka, jak 1=3, a 3=1, lecz Dobra Nowina o Bogu, który jest z nami do tego stopnia, że przyszedł żyć wśród nas, jako jeden z nas, aby ostatecznie zamieszkać w nas wszystkich. Prawdę tę, objawioną w wydarzeniu Jezusa Chrystusa oraz zesłaniu Ducha Świętego – którą św. Paweł wyraża w słowach: „Bóg dla nas” (Rz 8,31), a św. Jan w zdaniu: „Bóg jest miłością” (1 J 4,16) – potwierdzają rozwój dogmatu, gdzie ortodoksyjny dyskurs Kościoła zwalczał różnego rodzaju herezje trynitarne, oraz współczesna refleksja teologiczna. Wskazują oni na „nowość” chrześcijańskiej koncepcji Boga oraz na jej konsekwencje w rozumieniu człowieka, świata i Kościoła. Podczas wykładu poruszone zostaną następujące kwestie: Bóg w Nowym Testamencie. Bóstwo Jezusa Chrystusa jako podstawowe zagadnienie trynitarne w epoce Nowego Testamentu. Interpretacja formuł trynitarnych Nowego Testamentu. Trynitarna ekonomia zbawienia (II wiek): św. Ignacy Antiocheński, św. Justyn. Od ekonomii do "teologii"; (III wiek): Tertulian, Orygenes. Subordynacjonizm i monarchizm ortodoksyjny Ojców przednicejskich. Sobory Nicejski i Konstantynopolitański I oraz analiza „Wyznania Wiary”. Refleksja spekulatywna o Trójcy immanentnej u św. Tomasza. Teologia Trójcy na Wschodzie i Zachodzie. Problem Filioque. Wokół aksjomatu Karla Rahnera: "Trójca ekonomiczna jest Trójcą immanentną, i odwrotnie"; "Człowieczeństwo Boga" jako możliwa konsekwencja aksjomatu Rahnera. Problem atrybutów Boga. Koncepcja Boga w ujęciu pluralistycznej teologii religii: John Hick. Znaczenie wiary w Boga Trójjedynego dla naszego życia.

Bibliografia:
Sesboüé B., Woliński J., Bóg zbawienia, Kraków, 1999, 63-300; Greshake G., Wierzę w Boga Trójjedynego, Kraków 2001; Moingt J., Rozmowy o Trójcy Świętej, Warszawa 2001; Kapser W., Bóg Jezusa Chrystusa, Wrocław 1996; Tertulian, Święty Hipolit, Trójca Święta, Kraków 1997; Congar Y., Wierzę w Ducha Świętego, Warszawa 1996, t. 3, 27-36; 241-252; Kubacki Z., Objawienie Boga w Jezusie Chrystusie wg J. Moingt’a, Bobolanum 1 (2000) 123-156; Kubacki Z., Grudaxiom Karla Rahnera i jego interpretacje, “Studia Bobolanum”, 3/1 (2002).

Dariusz Michalski SJ

Wykład: Semestr zimowy 2005/2006 "Wokół Ćwiczeń Duchowych św. Ignacego Loyoli"

Bibliografia:
BEDNARZ M. SJ (red.), Pisma Wybrane, t. I i II, Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy, Kraków 1968; DZIADOSZ H. SJ, Doświadczyć Boga. Życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach Duchowych św. Ignacego Loyoli, Wydawnictwo WAM, Kraków 2000; FAUSTI S. SJ, Okazja czy pokusa? Sztuka rozeznania i podejmowania decyzji, Bratni Zew, Kraków 2000; LEWIS J. SJ, Conocimiento de los Ejercicios Espirituales de San Ignacio, Sal Terrae, Santander 1987; LOYOLA DE IGNACIO, Ejercicios Espirituales (wstęp i uwagi Candido de Dalmases SJ), Sal Terrae, Santander 1990; ŻYCHIEWICZ T., Ignacy Loyola, Wydawnictwo WAM, Kraków 2002.

 Artur Kołodziejczyk SJ

Wykład: "Wychowanie do uczestnictwa w kulturze multimedialnej"

Sesja przeznaczona jest dla nauczycieli, wychowawców, liderów grup i wspólnot pragnących przygotować młodzież zarówno do odbioru, jak i czynnego udziału w tworzeniu treści multimedialnych.
Uczestnicy sesji zapoznają się z językiem symboli i rolą komunikatorów niewerbalnych. Zajęcia są prowadzone z wykorzystaniem komputera, kamery, magnetowidu i projektora multimedialnego.

Dr Piotr Aszyk SJ

Wykład Monograficzny: „Etyczne wzorce sztuki leczenia na przestrzeni wieków”

(rok akademicki 2006/2007 – semestr zimowy)

Etyka i medycyna to dwie dyscypliny nauki, których rodowód sięga starożytności. Uprawianie medycyny zawsze wiązało się z przestrzeganiem określonych zasad moralnych; wskazują na to już najstarsze zachowane akty prawne. Wykład przedstawia historię najbardziej zapalnych problemów etycznych związanych z uprawianiem sztuki leczenia.

Zajęcia odbywają się na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie, Sekcja św. Andrzeja Boboli (ul. Rakowiecka 61)

Seminarium Monograficzne: „Współczesne problemy etyki medycznej”

(rok akademicki 2006/2007 – semestr zimowy)

Przedmiotem seminarium będą kontrowersje etyczne związane z rozwojem biomedycyny. Jako punkt wyjścia posłużą głośne w ostatnich latach przypadki, które prowokowały i prowokują dyskusję wokół zagadnień moralnych (maksymalnie 10 osób, wskazana znajomość języka angielskiego).
Zajęcia odbywają się na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie, Sekcja św. Andrzeja Boboli (ul. Rakowiecka 61)

Seminarium monograficzne prowadzone metodą e-learningu: „Zagadnienia z zakresu etyki medycznej w klasycznych tekstach filozoficznych”

(rok akademicki 2006/2007 – semestr zimowy)

Seminarium poświęcone będzie wybranym zagadnieniom z zakresu etyki medycznej podejmowanym przez filozofów na przestrzeni wieków. Celem seminarium będzie pogłębienie wiedzy o poglądach konkretnych myślicieli, uwzględniając uwarunkowania kulturowe, religijne oraz społeczne odniesienia, jakie towarzyszyły określonym opiniom. Odkrywaniu historycznych prawd towarzyszyć będą próby odnoszenia ich do ważkich współczesnych problemów z zakresu bioetyki.

Zajęcia dla studentów filozofii Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej Ignatianum w Krakowie

Wykład monograficzny: „Etyka i medycyna” (rok akademicki 2006/2007 – semestr wiosenny)

Etyka i medycyna to dwie dyscypliny nauki, których rodowód sięga starożytności. Uprawianie medycyny zawsze wiązało się z przestrzeganiem określonych zasad moralnych; wskazują na to już najstarsze zachowane akty prawne. Wykład przedstawia historię najbardziej zapalnych problemów etycznych związanych z uprawianiem sztuki leczenia.

Bibliografia:
D. W. Amundsen & E. J. Larson, A Different Death. Euthanasia & the Christian Tradition, Dowers Grove 1998; P. Carrick, Medical Ethics in the Ancient World, Washington 2001; A. R. Jonsen, The Birth of Bioethics, New York 1998; A. R. Jonsen, The Short History of Medical Ethics, New York 2000.

Zajęcia odbywają się w Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej Ignatianum w Krakowie (ul. Kopernika 26)